logo

KULLANILMAYAN YILLIK İZİNLER SPEK TUTARINA DAHİL EDİLİR Mİ ??

KULLANILMAYAN YILLIK İZİNLER SPEK TUTARINA DAHİL EDİLİR Mİ ??

KULLANILMAMIŞ YILLIK İZİN ÜCRETİ İŞÇİNİN HANGİ TARİHTEKİ ÜCRETİNE GÖRE HESAPLANMALIDIR?

4857 sayılı iş Kanunun 59. Maddesinin birinci fıkrasına göre; iş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretinin, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenmesi gerekmektedir.

4857 sayılı Kanunun 59 uncu maddesine göre; kullanılmamış yıllık izin ücretinin hesaplanmasında sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret esas alınmaktadır. Dolayısıyla söz konusu ücretin, iznin kullandırılmadığı yıllara ait ücret üzerinden değil, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki (son) ücret göz önünde bulundurularak hesaplanması ve işçiye ödenmesi gerekmektedir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80. maddesinde ise sosyal güvenlik primine esas kazançlardan bahsedilerek, maddede belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemelerin prime esas kazanca tabi tutulacağı, diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnaların bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Kullanılmayan yıllık izin ücreti ise bu istisnalar arasında yer almadığından, prime esas kazanca tabi tutulması gerekmektedir. Nitekim Yargıtay da vermiş olduğu kararında hizmet akdinin feshi ile ücrete dönüşen yıllık izin ücretinden SGK priminin kesilmesi gerektiğini belirterek Spek tutarına dahil edilmesi gerektiği yönünde karar vermiştir.[1]

YILLIK İZİN SÜRELERİNE AİT ÜCRETLER HANGİ AYIN KAZANCINA DAHİL EDİLİR Mİ

5510 sayılı kanunun 80. maddensinin ikinci fıkrasında “Ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur.” Denilmek suretiyle sigortalılara yapılan ücret ödemelerininilişkin olduğu ay kazancı olduğu belirtilmiştir. Örneğin, 2018/Ocak ayı ücreti, finansman sıkıntısı nedeniyle 2018/Mart ayında ödense bile, Ocak ayı için düzenlenecek olan ve 23 Şubat’a kadar verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgesine dahil edilmek suretiyle prime tabi tutulacaktır.

Hizmet akdinin feshi halinde ise, sigortalıların hak kazanıp da kullanmadıkları yıllık izin sürelerine ait ücretlerinin akdin feshedildiği tarihte hak kazanmış oldukları dikkate alınarak, bu ücretler akdin feshedildiği ayda Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen kazancına dahil edilecektir. Dolayısıyla, söz konusu yıllık izin ücretlerinin sigortalıya ne zaman ödendiği veya ödenmediği Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılması gereken bildirimi etkilememektedir. Başka bir anlatımla, ücretin prime tabi tutulabilmesi için ödenmesi mecburiyeti bulunmamaktadır. Yani ödenmediği takdirde dahi prime tabi tutulması yasa gereğidir.

Diğer taraftan, hak kazanıldığı halde kullanılmamış yıllık izin sürelerine ilişkin ücretlerin, prime esas kazanca dahil edilirken ücret olarak kaydedilmesi gerekmektedir. Örneğin, iş akdi 30.01.2018 tarihinde feshedilen bir sigortalının 2017 yılına ait hak kazandığı yıllık ücretli iznini kullanmamış veya eksik kullanmış olduğu düşünüldüğünde, sigortalının 2017 yılına ait kullanmamış olduğu yıllık izin süresine ilişkin ücreti 2018/Ocak ayı kazancına ücret olarak dahil edilerek Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilecektir.

HAK KAZANILAN YILLIK İZİN SÜRELERİNE İLİŞKİN ÜCRETLER İLE AKDİN FESHEDİLDİĞİ TARİHTEKİ KAZANCIN ÜST SINIRI AŞMASI HALİNDE, AŞAN KISIM PRİME TABİ TUTULACAK MI?

5510 sayılı Kanun gereğince, alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazancın alt sınırı asgarî ücretin otuzda biri, üst sınırı ise günlük kazanç alt sınırının 7,5 katıdır. 2018 yılı için asgari ücretin günlük 67,65 TL olarak belirlendiği göz önüne alındığında, 01.01.2018 – 31.12.2018 dönemi için geçerli olan prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırı aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir.

İşveren Uygulama Tebliğinin[2] 7.2- Ücret ve Ücret Niteliğindeki Kazançların Prime Tabi Tutulmasına İlişkin Hususlar başlıklı bölümünde de 4857 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinde iş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretin, hizmet akdinin feshinden sonra ödenmesi halinde, 4857 sayılı Kanunun 59 uncu maddesine göre akdin feshedildiği tarihte hak kazanıldığı nazara alınarak, bu nitelikteki yıllık izin sürelerine ilişkin ücretlerin akdin feshedildiği ayın kazancına dahil edileceği, yani o aya ait aylık prim ve hizmet belgesinde gösterileceği, akdin feshedildiği ayda çalışılan gün sayısına tekabül eden günlük prime esas kazancın, prime esas günlük kazanç alt sınırının 7,5 katından fazla olması halinde, aşan kısmın prime esas kazanca dahil edilmeyeceği belirtilmiştir. Yani Sigortalıların akdin feshedildiği tarihte hak kazanmış olduğu ücreti ile akdin feshedildiği ayda sigortalıya ödenen prim, ikramiye v.b. nitelikteki ödemeler ve sigortalının hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin süresine ilişkin ücretinin toplamının prime esas kazanç üst sınırını aşması halinde, aşan kısım prime tabi tutulmayacaktır.

Örneğin, hizmet akdi 10.01.2018 tarihinde feshedilen bir sigortalının, 2018/Ocak ayındaki 10 günlük çalışmasından dolayı brüt 4.500 TL, 2017 yılına ilişkin kullanmadığı yıllık izin sürelerinden dolayı da 2.000 TL olmak üzere toplam 6.500 TL ücrete hak kazandığı düşünüldüğünde,

2018 yılındaki 10 günlük kazanç üst sınırı

67,65 * 7,5 * 10 = 5073,75 TL olduğundan,

6500 – 5073, 75 TL = 1426, 25 TL tutarındaki kazanç, prime tabi tutulmayacaktır.

 SONUÇ

5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinde istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur denilerek hizmet akdi feshedilen işçinin hak edipte kullanmadığı yıllık izin ücreti ödensin veya ödenmesin hizmet akdinin feshedildiği ayın kazancına ilave edilmesi gerekmektedir. Ancak bu konuda yapılacak işlemlerde, prime esas kazanç üst sınırının aşılmaması hususuna dikkat edilmesi işverenlerin lehine olacaktır.

Etiketler: » » » » » » »
229 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

BENZER HABERLER